Jak obliczyć przełożenie w rowerze?

Wiedza o tym, jak obliczyć przełożenie w rowerze, pomaga lepiej zrozumieć działanie napędu i dobrać odpowiednie ustawienia do własnego stylu jazdy. Dzięki temu możesz świadomie ocenić, czy Twój rower ma wystarczająco lekkie biegi na podjazdy lub odpowiednio twarde do szybkiej jazdy po płaskim. Sprawdź, jak obliczyć przełożenia w rowerze i dlaczego sama liczba zębów na zębatkach to dopiero punkt wyjścia. Nasze porady będą też przydatne podczas budowy roweru od podstaw i przy modyfikacji posiadanego sprzętu.

Spis treści

    1. Jak działa napęd rowerowy i do czego służą zębatki?
    2. Jak obliczyć przełożenie w rowerze i po co to robić?
    3. Kilka polecanych rowerów
    4. Przełożenia w rowerze nie mają już przed Tobą tajemnic

Jak działa napęd rowerowy i do czego służą zębatki?

Napęd to serce każdego roweru. Odpowiada za przeniesienie siły nóg na koła i wprawienie ich w ruch. Jego podstawowym elementem są zębatki, czyli koła zębate – przednie (połączone z korbą „na sztywno”) i tylne (najczęściej w formie kasety lub wolnobiegu – wyposażone w bębenek umożliwiający toczenie się roweru bez pedałowania). Łączy je łańcuch roweru, który obracając się, zmienia prędkość i moment obrotowy przekazywany na koło.

Zmieniasz biegi, by dostosować opór pedałowania do terenu oraz osiągnąć optymalną dla danej prędkości kadencję, czyli liczbę obrotów korbą na minutę. Zasada działania napędu rowerowego jest genialnie prosta:

    • duża zębatka z przodu i mała zębatka z tyłu oznacza „twardsze” przełożenie –  na jeden obrót koła przypada mniej obrotów korbą, co daje szybszą jazdę na płaskim terenie. To właśnie w ten sposób kolarze osiągają wysokie prędkości,
    • mała zębatka z przodu i duża z tyłu to analogicznie „lżejsze” przełożenie. Na jeden obrót koła przypada wiele obrotów korbą. Dzięki lekkim przełożeniom możesz efektywnie pokonywać podjazdy lub trudny teren.

Jak obliczyć przełożenie w rowerze i po co to robić?

Przełożenie to stosunek liczby zębów na zębatce przedniej do liczby zębów na zębatce tylnej. W praktyce informuje nas, ile razy obraca się tylne koło przy jednym pełnym obrocie korby.

Dla przykładu, gdy zębatka z przodu ma 36 zębów, a zębatka z tyłu – 18 zębów, przełożenie wynosi 36/18 = 2. Oznacza to, że jedno obrócenie korby obraca tylne koło dwa razy. Jak widzisz, aby obliczyć przełożenie, wystarczy podzielić liczbę zębów z przodu przez liczbę zębów z tyłu.

Jednak to tylko wartość teoretyczna. Jeśli chcesz poznać efektywne przełożenie, czyli rzeczywistą odległość, jaką pokonujesz na jednym pełnym obrocie korby, musisz uwzględnić również inne zmienne:
    • obwód koła – zależy od jego średnicy (w przypadku rowerów szosowych, graveli czy rowerów trekkingowych najczęściej spotykanym rozmiarem jest dzisiaj 28”, w przypadku rowerów MTB dominują koła 29”),
    • znaczenie ma też rozmiar opon – grubsze opony mają większy obwód, a więc większy dystans pokonywany na jeden obrót.

Obliczanie przełożenia w rowerze pozwala lepiej zrozumieć, jak działa napęd i jak dobrać biegi do własnych potrzeb. Wiedza o przełożeniach pomaga dopasować rower do stylu jazdy i terenu. Osoba jeżdżąca po płaskim terenie może wybrać inne kombinacje zębatek niż ktoś, kto często pokonuje strome podjazdy.

Dzięki znajomości przełożeń można też świadomie modyfikować napęd, na przykład zmieniając tarcze z przodu lub kasetę z tyłu, aby uzyskać „lżejsze” lub „twardsze” biegi. To przydatne zarówno dla osób, które chcą poprawić komfort jazdy, jak i dla tych, które planują dłuższe wyprawy czy starty w zawodach. Obliczenie przełożenia pozwala więc lepiej przewidzieć, jak rower będzie zachowywał się w różnych warunkach i jak efektywnie wykorzystać siłę własnych nóg.

Umiejętność szybkiego przeliczenia najlżejszego i najtwardszego dostępnego przełożenia pozwoli też porównać kilka branych pod uwagę jednośladów. Często okazuje się, że producenci projektujący pozornie podobne do siebie konstrukcje, podchodzą skrajnie różnie do kwestii napędu.

Sprawdź także, jak wybrać mocny rower elektryczny.

Kilka polecanych rowerów

Poniżej znajdziesz kilka przykładów modeli, które wyróżniają się zróżnicowanymi systemami napędu – od miejskich konstrukcji z przekładnią w piaście po sportowe e-MTB z 12-biegowym napędem i klasyczny gravel z napędem 2x12.
    1. Cube Aruba Hybrid 600 – to świetnie prezentujący się rower miejski elektryczny z napędem Bosch Performance Line o momencie obrotowym 75 Nm i 5-biegową przekładnią Shimano Nexus w piaście. To rozwiązanie praktycznie bezobsługowe, idealne do codziennego użytku. Dzięki ułatwiającej wsiadanie ramie easy entry, amortyzowanemu widelcowi i kompletnemu wyposażeniu (błotniki, bagażnik, oświetlenie), Aruba Hybrid łączy wygodę z nowoczesną technologią.

    2. Cube Stereo Hybrid ONE44 HPC Race 800 – świetny rower górski full suspension z karbonową ramą i silnikiem Bosch CX o momencie 100 Nm. Napęd Shimano Deore 1x12 zapewnia szeroki zakres przełożeń, co pozwala komfortowo podjeżdżać pod strome wzniesienia i rozwijać duże prędkość na zjazdach. To konstrukcja stworzona dla osób, które chcą w pełni cieszyć się mocą – zarówno własną, jak i wspomaganą elektrycznie.

    3. Cube Stereo Hybrid ONE22 Pro 800 – ten model to połączenie komfortowego zawieszenia i mocnego napędu Bosch Performance Line CX. Przerzutka Shimano Cues 1x10 zapewnia płynną zmianę biegów i wystarczająco szeroki zakres przełożeń do jazdy po górach i szutrach. To idealny kompromis między aktywną turystyką a sportowym charakterem e-MTB.

    4. Cube Nuroad C:62 Pro – charakteryzuje go lekkość i wszechstronność na szutrze. To zwinny karbonowy gravel z napędem Shimano GRX 2x12 i pełnym osprzętem GRX (to grupa stworzona specjalnie dla graveli), który oferującym szeroki zakres przełożeń – od lekkich biegów na podjazdy po twarde przełożenia do szybkiej jazdy po odcinkach asfaltowych. Dzięki oponom Schwalbe 45 mm i niskiej masie (8,7 kg) to rower, który łączy szybkość na szosie i pewne prowadzenie w terenie.

Przełożenia w rowerze nie mają już przed Tobą tajemnic

Teraz już wiesz, jak obliczyć przełożenie w rowerze i do czego ta wiedza może Ci się przydać. Samodzielne obliczanie przełożeń pozwoli zoptymalizować trening i w świadomy sposób modyfikować komponenty w rowerze.

Dowiedz się także:
    • Jak ustawić licznik rowerowy?
    • Jakie pedały wybrać do gravela?
    • Jakie narzędzia do roweru warto mieć?