Jak często wymieniać łańcuch w rowerze?

Pytanie „jak często wymieniać łańcuch w rowerze” prędzej czy później pojawi się w głowie każdego użytkownika roweru – zwykle wtedy, gdy usłyszy niepokojące dźwięki z okolic przerzutki. Choć to jeden z najbardziej eksploatowanych elementów napędu, wciąż bywa traktowany po macoszemu – aż do momentu, gdy zaczyna przeskakiwać, rzęzić albo niszczyć kasetę. Przegapienie momentu na wymianę łańcucha może słono kosztować, dlatego warto znać choćby podstawowe informacje na temat tego elementu.

Spis treści
    1. Dlaczego łańcuch rowerowy się zużywa?
    2. Po czym poznać, że należy już wymienić łańcuch rowerowy
    3. Co się stanie, jeśli nie wymienisz łańcucha na czas?
    4. Jak często wymieniać łańcuch?
    5. Czy wybór łańcucha jest ważny? Kilka polecanych modeli
    6. Jak przedłużyć żywotność łańcucha rowerowego?

Dlaczego łańcuch rowerowy się zużywa?

Łańcuch pracuje pod dużym obciążeniem – każda zmiana przełożenia, każde mocne naciśnięcie na pedały, a nawet zwykła jazda w deszczu powodują jego stopniowe ścieranie. W żadnym wypadku nie jest to wada, a zwyczajna eksploatacja, z czym trzeba się zwyczajnie pogodzić.

Nieprawidłowe smarowanie elementów napędu i rzadkie czyszczenie łańcucha roweru sprawiają dodatkowo, że na jego powierzchni znajdują się drobinki piasku, które konsekwentnie ścierają nawet najtwardszy metal. Zużywające się sworznie i tulejki, które stanowią połączenie każdego pojedynczego ogniwa sprawiają, że łańcuch robi się „dłuższy” i mniej precyzyjny. Przestaje wtedy idealnie pasować do zębów zębatek przednich oraz kasety.

Po czym poznać, że należy już wymienić łańcuch rowerowy

Najprostsza odpowiedź to kupno prostego miernika zużycia łańcucha. To niewielkie, niedrogie narzędzie pozwala sprawdzić, czy ogniwa nie są już zbyt wyciągnięte. Wygląda jak podłużna, płaska blaszka z kilkoma zębami po obu stronach. Pierwszy z nich należy włożyć w dowolną przestrzeń pomiędzy dwoma ogniwami i próbować włożyć drugi ząb pomiędzy dwa inne ogniwa. Jeśli ząb oznaczony jako 0,75 chowa się całkowicie w przestrzeni między ogniwami: należy założyć nowy łańcuch. Jeśli w tej przestrzeni chowa się ząb o oznaczeniu 1, oznacza to, że łańcuch wydłużył się aż o 1% mm.

Nie masz miernika? Zużyty łańcuch daje wiele sygnałów: głośniejsza praca napędu, problemy z płynnym wrzucaniem biegów, przeskakiwanie przełożeń przy mocnym depnięciu czy spadanie łańcucha to sygnały, że coś jest nie tak. Czasem wystarczy zdjąć łańcuch i położyć obok nowego – różnica w długości potrafi zaskoczyć.

Co się stanie, jeśli nie wymienisz łańcucha na czas?

Niepozorny problem z łańcuchem może się przerodzić w kosztowne kłopoty. No bo skoro łańcuch nie trafia idealnie w zęby, to te zaczynają się wycierać, aby dopasować się do łańcucha. Ten jednak wyciąga się jeszcze bardziej, a zniszczenie zębatek postępuje. Efektem jest coś, co rowerzyści często nazywają żartobliwie płetwą rekina (bo taki właśnie kształt zaczyna przyjmować każdy z zębów kasety).

Jeśli zęby kasety są już wyraźnie zużyte i zaokrąglone – masz kłopot. Oprócz wymiany łańcucha potrzebna będzie także nowa kaseta. O ile w tańszych grupach osprzętu wcale nie musi to być aż tak kosztowne, to kasety do topowych grup, takich jak Sram Rival, mogą kosztować nawet 500-600 zł lub więcej! Zgodzisz się więc, że zdecydowanie lepiej jest wymienić łańcuch na czas, wydając po prostu 50-200 zł. Na każdą wymianę kasety powinno przypadać kilka wymian łańcucha.

Jak często wymieniać łańcuch?

Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi. W rowerze miejskim czy rowerze trekkingowym, używanym głównie w suchych warunkach i na w miarę płaskim terenie, łańcuch potrafi wytrzymać nawet 3–5 tys. km. W MTB czy gravelu, gdzie kurz, błoto i piach to codzienność, bywa, że łańcuchy zużywa się już po 1000–1500 km.

Wielu kolarzy, których roczne przebiegi liczone są w tysiącach kilometrów, stosuje tzw. „jazdę na trzy łańcuchy”. Ta metoda polega na posiadaniu trzech identycznych łańcuchów i ich rotację co około 500 km. Dzięki temu każdy z łańcuchów zużywa się równomiernie, a wraz z nim kaseta – we własnym tempie. Unikasz wówczas sytuacji, w której jeden wyciągnięty łańcuch niszczy resztę napędu. To metoda stosowana przez wielu bikepackerów i kolarzy – sprawdzona i skuteczna, choć wymaga nieco zachodu.

Dowiedz się, co dodatkowo należy zabrać na wyprawę rowerową.

Czy wybór łańcucha jest ważny? Kilka polecanych modeli

Choć na pierwszy rzut oka każdy łańcuch wygląda tak samo, różnice w jakości potrafią być ogromne. Lepsze modele oferują nie tylko większą trwałość, ale i płynniejszą zmianę biegów, mniejszy hałas oraz mniejsze opory. Na rynku istnieją także bardzo lekkie łańcuchy, które niesamowicie niską wagę przypłacają jednak znacznie mniejsza wytrzymałością. Stosowane są one głównie w wyścigach, gdzie na jeden wyścig przypada zwykle jeden łańcuch.

    1. Do najwytrzymalszych łańcuchów należą te dedykowane rowerom hybrydowym. Model Shimano E-bike CN-E8000 to bardzo wytrzymały łańcuch przeznaczony do rowerów MTB i e-bike’ów. Nieco wyższa cena odwdzięczy się długim i bezproblemowym użytkowaniem.

    2. SRAM PC-971 to z kolei propozycja do łańcuchów 8- i 9-rzędowych. Producent deklaruje precyzyjną zmianę biegów i zwiększoną wytrzymałość. Cóż – tego właśnie spodziewamy się po największym konkurencie Shimano i jednym z dwóch liderów rynku osprzętu rowerowego.

    3. Shimano HG-701 to bardzo dobry łańcuch dedykowany doskonałej grupie osprzętu Shimano Ultegra, jednak sprawdzi się także w innych napędach z 11-rzędowymi kasetami – również w rowerach MTB i e-bike’ach. Nowe sworznie zastosowane w konstrukcji zwiększają jej wytrzymałość o 50%.

    4. Shimano CN-Nexus CN-NX10 to łańcuch do popularnej, 1-rzędowej grupy osprzętu miejskiego Nexus. To tani, ale bardzo wytrzymały łańcuch – doskonale znany użytkownikom „mieszczuchów”.

Jak przedłużyć żywotność łańcucha rowerowego?

Regularne czyszczenie i odpowiednie smarowanie to klucz do sukcesu w tej dziedzinie. Co to oznacza? Napęd powinien być co najmniej przetarty miękką szmatką lub szczotką po każdej jeździe w mokrych warunkach. Następnie należy go posmarować dobrej jakości środkiem, a jego nadmiar wytrzeć! Łańcuch „zalany” oliwką chłonie kurz i piasek z otoczenia, tworząc czarną pastę, która działa jak papier ścierny. Napęd powinien być zawsze czysty.

Warto też pamiętać o tym, by nie jeździć z przekoszonym łańcuchem (np. skrajna tarcza z tyłu + skrajna z przodu) – to mocno obciąża napęd i przyspiesza jego zużycie.